Sanayi Bakanlığı, Çinli üreticiler BYD ve Chery ile Türkiye’de yeni elektrikli araç fabrikaları kurma görüşmelerini sürdürüyor. Yatırımların AB Gümrük Birliği avantajından yararlanması ve yerel pazara etkileri değerlendiriliyor.
Çinli Devi Türkiye’ye Çağıran Görüşmeler
Türkiye Sanayi ve Teknoloji Bakanı, BYD ve Chery gibi Çin’in önde gelen elektrikli araç (EV) üreticileriyle yeni üretim tesisleri kurma konusunda görüşmelerin sürdüğünü açıkladı. Bakanlık kaynakları, bu adımın hem yerel üretimi artırmaya hem de elektrikli araç pazarının gelişimini hızlandırmaya yönelik stratejik bir hamle olduğunu ifade ediyor.
"BYD ve Chery ile fabrika kurulumu için görüşmelerimiz devam ediyor," dedi Bakan. "Bu sayede hem istihdam hem de teknoloji transferi sağlanacak."
AB Gümrük Birliği’nden Tavizsiz Avantaj
Çinli üreticiler, Türkiye’de kuracakları fabrikalar sayesinde Avrupa Birliği’ne yönelik araç ihracatında gümrük vergisi avantajını yakalamayı hedefliyor. AB Gümrük Birliği kapsamında, yerli üretim araçları Avrupa pazarına ek vergi ödemeden gönderilebiliyor. Bu durum, özellikle AB’nin elektrikli araçlara uyguladığı %10’u bulan tarifeler göz önüne alındığında stratejik bir avantaj olarak değerlendiriliyor.
- Yatırım tutarı: Resmi rakamlar açıklanmadı, ancak Carscoops’a göre BYD tek başına bu tesise 1 milyar dolar civarı yatırım yapmayı planlıyor.
- Yer seçimi: Türkiye’nin sanayi altyapısı ve liman erişimi sunan bölgeleri ön planda.
- Teşvikler: Yatırımcılara arazi tahsisi, KDV muafiyeti ve vergi indirimleri masada.
Türkiye Pazarı ve Şarj Altyapısı
Türkiye’de 2023 yılında pazar payı %7,5’e ulaşan pil menşeli elektrikli araçlar (BEV), hükümetin teşvik paketleri ve ÖTV indirimi sayesinde ivme kazandı. Ancak şarj altyapısı halen talebi tam karşılayabilecek düzeyde değil. İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere büyükşehirlerde hızlı şarj istasyon sayısı artsa da, şehirler arası ulaşımda sıkışıklık yaşanabiliyor.
- YEKA projeleri: Yenilenebilir enerji kaynaklı şarj istasyonlarının yaygınlaşması hedefleniyor.
- ÖTV indirimi: Dizel ve benzinli araçlarla rekabet edebilmek için uygulanan %11-%37 yerine %10-%25 oranları belirli kategoride devam ediyor.
- Şehirler arası ağ: Halen otoyol kenarı hızlı şarj istasyonu eksikliği söz konusu.
Sanayiye ve İstihdama Etkiler
Bu fabrikalar, kamunun açıkladığı desteklerle birlikte binlerce yeni istihdam olanağı yaratabilir. Otomotiv yan sanayinin de yeni tedarik zincirlerine uyum sağlaması beklenecek. Çelikten elektrikli bileşenlere kadar çok sayıda sektör bu yatırımlardan pay alacak.
Yan Sanayi İçin Fırsatlar
Elektrikli araçların batarya, elektrik motoru ve elektronik kontrol üniteleri gibi kritik parçaları, Türkiye’de üretilecek yatırımlar sayesinde yerelleştirilebilecek. Bu adım, ülkenin otomotivde dışa bağımlılığını azaltmaya ve katma değeri yüksek ürünlerin ihracatına odaklanmaya hizmet edecek.
Yatırımın Risk ve Belirsizlikleri
Henüz net yatırım tutarları ve tesisin tam kapasiteye ulaşma takvimi açıklanmış değil. Ayrıca, küresel tedarik zinciri sorunları ve yarı iletken krizinin etkileri belirsizlik yaratıyor. Bakanlık, bu riskleri minimize etmek için Çinli üreticilerle detaylı görüşmeler sürdürdüğünü belirtiyor.
Türkiye’den Küresel Rekabete Pencere
Türkiye, mevcut üretim kapasitesi ve lojistik avantajlarıyla Çinli üreticilerin Avrupa’ya açılma stratejisinde kilit rol üstlenebilir. Bu işbirlikleri, Türkiye’yi elektrikli araç küresel tedarik zinciri içinde daha görünür kılacak ve yeni yatırımlara zemin hazırlayacak.
Önümüzdeki aylarda BYD ve Chery’nin resmi yatırım kararları netleştiğinde, Türkiye otomotiv endüstrisinde yeni bir döneme adım atmış olacak. Hem hükümetin hem de özel sektörün koordineli çalışması, yapılan görüşmelerin yatırıma dönüşmesini sağlayacak ana unsur olarak öne çıkıyor. Yatırım ve teşvik paketlerinin detayları kesinleştiğinde, Türkiye’nin elektrikli araç dönüşümünde daha somut tablolar ortaya çıkacak.
